Giriş

İçinde bulunduğumuz çağda sosyal medya ve diğer iletişim araçları sayesinde her insan geçmişe oranla daha ulaşılabilir bir hale gelmiştir. Bunun bir sonucu olarak eski sevgili, eski eş veya eski flört ayrılık sonrası partnerini teknoloji aracılığıyla dikizleyebilmekte veya doğrudan mesajlar atarak rahatsız edebilmektedir. Hatta eski sevgili/flörtün psikolojik durumunun sıkıntısına oranla fiziki ve duygusal şiddete maruz kalınabilmekte, genç kadınlar veya erkekler işinden evine giderken dikizlenebilmektedir. 

Yukarıda bahsedildiği gibi rahatsız edici davranış ve hareketlere maruz kalan kadın veya erkek herkes hukuk düzenimiz tarafından ciddi şekilde korunmaktadır. Biz de bu yazımızda kişilerin eski sevgilisi, eski flörtü veya eski eşinden maruz kalabileceği rahatsız edici davranışlara karşı hangi hukuki yollara başvurabileceğine dair hukuki yollar hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

1. Rahatsız Edene Karşı Suç Duyurusunda Bulunulması

Eski sevgili veya flörtün rahatsız eden davranışlarına karşı ilk başvurulması gereken yollardan biri Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulması veya en yakın karakola gidilerek şikayetçi olunulmasıdır. Kişi ister savcılığa suç duyurusunda bulunsun ister karakola giderek ifade vermek suretiyle şikayetçi olsun her iki halde de maruz kaldığı rahatsız edici davranışları tüm açıklığıyla ve eksiksiz biçimde dile getirmelidir. 

Mağdur kişi şayet suç duyurusunda veya ifadesinde maruz kaldığı eylemlerden birini veya birkaçını eksik ifade ederse şüphelinin hak ettiğinden daha az ceza alması veya tutuklanması gerektiği halde serbest kalması söz konusu olabilir. 

Eski sevgili veya flörtün rahatsız eden eylemleri birçok suçu oluşturabilir. Sürekli mesaj atılması, sürekli telefonla aranması, işyerine sürekli isimsiz hediyeler ve çiçekler gönderilmesi, sosyal medyadan sürekli arkadaşlık isteği yollanması, sahte/fake hesaplar aracılığıyla sosyal medyadan rahatsız edilmesi, kişinin adına başkası tarafından sahte sosyal medya hesapları açılması gibi eylemlerin Türk Ceza Kanunu'nun 123/A maddesi kapsamında ısrarlı takip suçu olarak değerlendirebiliriz. 

Eski sevgili/flörtün sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesi, telefonunun hacklenmesi, birlikte poz verilen fotoğrafların sosyal medya profilinde paylaşılmaya devam edilmesi, özel yazışmaların ifşa edilmesi, özel fotoğrafların veya videoların ifşa edilmesi, ses kaydının alınması ve benzeri davranışların ise Türk Ceza Kanunu'nun 136. Maddesi kapsamında "verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçunu oluşturabilir. 

Eski sevgili/flört gönderdiği mesajlar ile şehevi duygularını tatmin amacı güden içerikte rahatsız edici mesajlar atıyorsa cinsel taciz suçu da gündeme gelebilir. Eski sevgili/flört fiziki ve sözlü şiddete başvuruyorsa hakaret, tehdit, kasten yaralama, cinsel saldırı suçları da söz konusu olabilir. 

Görüleceği üzere eski sevgili/flört tarafından yönelen rahatsız edici davranışların kapsamına girebilecek Türk Ceza Kanunu ile düzenlenmiş birçok suç tipi vardır. Bunların hangi suçun kapsamına gireceği ve nasıl değerlendirilmesi gerektiği avukatınızla yapacağınız görüşmede netleştirilmeli ve buna göre suç duyurusunda bulunulmalıdır. Neticede eski sevgili/flörtün eylemlerinin hangi suç tipine uyduğu yönünde değerlendirme Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılacak ve buna göre belirlenecek sevk maddeleri uyarınca ceza davası açılacaktır. Son aşamada ise Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesi vereceği kararla kişinin suç işleyip işlemediğine dair son sözü söyleyecektir. 

2. Rahatsız Edene Karşı Koruma Kararı Alınması

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında eski eşi, sevgilisi veya flörtü tarafından rahatsız edici davranışlara maruz kalan kişi korunması için önleyici tedbir kararları alınmasını talep edebilir. 

Bahsedilen kanun kapsamında yapılacak tedbir kararı alınması başvurusu uygulamada son derece hızlı şekilde cevaplanmaktadır. Eski sevgili, eski eş veya eski flört tarafından yakın ve devam eden bir tehdit ve taciz altında bulunan kişiler acil korunma ihtiyacı için bu yola başvurabilirler.  

6284 sayılı kanunun hakim tarafından alınabilecek önleyici tedbirleri tek tek sayan beşinci maddesi aynen şöyledir;  

"Hâkim tarafından verilecek önleyici tedbir kararları
MADDE 5  

(1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden
birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:

a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.

b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.

c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.

ç) Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması.

d) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.

e) Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi.

f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi.

g) Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi.

ğ) Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi.

h) Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması.

ı) Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması."

Yukarıda belirttiğimiz kanun hükmünden görüleceği üzere rahatsız ve taciz edici davranışlara maruz kalan kişilerin korunması için çok geniş bir önleyici tedbir imkanları dizisi söz konusudur. 6284 sayılı kanun sayesinde eski eşini veya sevgilisini rahatsız eden birinin bir daha onu telefonla araması, konutuna yaklaşması, yanına yaklaşması, iletişime geçmesi dahi yasaklanabilmektedir. 

Yukarıda bahsettiğimiz koruyucu tedbirlerin ihlali halinde üç günden on güne kadar zorlayıcı hapis cezası verilebilecektir. 

3. Rahatsız Edene Karşı Manevi Tazminat Davası

Eski sevgilisi/flörtü tarafından rahatsız edilen kişi duyduğu korku, üzüntü ve acıyla orantılı bir manevi tazminat talep edebilecektir. Manevi tazminat davasında yukarıda bahsettiğimiz suç duyurusu neticesinde alınacak kesinleşmiş mahkeme kararı ile koruma kararları delil olarak kullanılabilir. 

4. Flört, İltifat ve Tanışma İsteği Mahiyetindeki Davranışlar Hukuka Aykırı Değildir

Kişiler arasındaki flört, iltifat ve tanışma isteği mahiyetindeki eylemleri hukuka aykırı kabul edersek sosyal hayat olumsuz etkilenecek ve pek çok kişi haksız şekilde mağdur olacaktır. Bu sebeple Yargıtay tanışma isteği, nazikane beğeni ifade eden sözleri, ahlaki kurallara uygun bir evlenme teklifinin hukuka aykırı olmadığını açıkça ifade etmiştir. 

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2020/63 Esas 2020/258 Karar sayılı kararında bu konuda aynen şöyle karar vermiştir;

"Eylemin cinsel amaçla işlenip işlenmediği ya da hangi fiilin cinsel taciz suçunu oluşturacağı belirlenirken sosyal hayatın gerekleri, failin sarf ettiği söz ve davranışların niteliği, gerçekleşme biçimi, tarafların konumları, aralarındaki ilişki ile eylemin gerçekleştiği tüm koşullar birlikte değerlendirilmeli, bu kapsamda ahlaki kurallara uygun evlenme teklifi, tanışma isteği veya nazikane beğeni ifadelerinin cinsel taciz suçunu oluşturmayacağı kabul edilmelidir."

Burada Yargıtay'ın ahlaki kurallara uygun bir evlilik teklifinden anlaşılması gereken evli bir kişiye evlilik teklif etmemek veya kendinden yaşça çok küçük ya da reşit olmayan birine evlilik teklifinde bulunmak gibi davranışlar olarak anlaşılmalıdır. Nitekim Yargıtay yukarıda bahsettiğimiz kararında aynen şunları ifade etmektedir; 

"...mağdurun Medeni Kanun hükümlerine göre evlenme imkânı bulunmayan bir çocuk veya taraflardan birinin evli olması örneklerinde olduğu gibi evlilik veya arkadaşlık ilişkisinin önünde kanuni veya ahlaki engellerin bulunması durumlarında cinsel taciz suçunun oluşacağında hiçbir tereddüt bulunmamaktadır."

Yargıtay ısrarlı takip suçu açısından da benzer bir bakış açısına sahiptir. Bir gün içerisinde bir kere mesaj atmak sonra da aynı kişiyi bir kere aramak suç olarak değerlendirilmemelidir. Veya rahatsız olduğunu beyan etmeyen kişiye çıkma teklifi etmek de bir suç olarak kabul edilmemelidir. 

Kısaca ve özetle flört, iltifat ve çıkma teklifi ile taciz ve rahatsız edici davranmak arasında ince bir çizgi vardır. Yargıtay bu konuda her somut olayın özelliklerine göre değerlendirilme yapılması gerektiğini ifade etmektedir. Bu sebeple her çıkma teklifi ve temas suç kabul edilemeyeceği gibi ahlaki kriterlere uygun olmayan bir iltifat, flört girişimi veya çıkma teklifi de suç kabul edilebilir. 

Av. Ali Cengizhan KILIÇ